Recuperar o territorio para a biodiversidade nativa
Detectar cedo. Controlar con precisión. Protexer o nativo.
Reconquistando é unha asociación galega sen ánimo de lucro que vixía as especies exóticas invasoras e as pragas, mide o seu impacto e ensaia métodos de control selectivos, rexistrando tamén o dano que poden causar á fauna nativa.
Asociación en constitución.
O problema
As especies exóticas invasoras son plantas, animais ou outros organismos que chegaron fóra da súa área natural, por introdución voluntaria ou accidental, e que se establecen, se espallan e causan danos. A Plataforma Intergobernamental sobre Biodiversidade e Servizos dos Ecosistemas identifícaas como unha das principais causas directas da perda de biodiversidade no mundo (IPBES, 2023). As pragas agrícolas, nativas ou introducidas, comprometen ademais as colleitas e a economía das explotacións. En Galicia afectan aos polinizadores, á apicultura, aos cultivos e aos ecosistemas de ribeira e de monte.
Especies foco
Avespa velutina
Vespa velutina
Avespa de orixe asiática, presente en Galicia e incluída no Catálogo español de especies exóticas invasoras. Caza abellas e outros insectos polinizadores, debilita os colmeais e pode supoñer un risco cando os niños están preto de persoas.
Viches un niño? Avisa ao 012, o servizo oficial da Xunta de Galicia. Non te achegues nin intentes retiralo.
Couza guatemalteca da pataca
Tecia solanivora
Bolboreta nocturna cuxa larva perfora o tubérculo da pataca, tanto no campo como no almacén. É unha praga de corentena: a súa presenza leva consigo medidas fitosanitarias oficiais que afectan tanto á horta de autoconsumo coma ás explotacións profesionais.
Novas invasoras
alerta temperá
Cando unha especie acaba de chegar, actuar é máis doado, máis barato e máis eficaz. Formamos persoas voluntarias para recoñecer e comunicar especies novas antes de que se establezan.
Como traballamos
Un ciclo sinxelo e verificable. Ningunha intervención sen datos previos; ningún resultado sen publicar.
1.Vixiar
Redes de vixilancia con voluntariado formado e protocolos comúns, para detectar cedo e rexistrar cada observación con data, lugar e evidencia.
2.Medir
Antes de intervir, cuantificamos presenza, abundancia e impacto: se hai un problema, onde está e canto importa.
3.Controlar de forma selectiva
Só onde os datos o xustifican, con métodos de baixo impacto avaliados con deseño experimental, e rexistrando todas as capturas non obxectivo.
4.Compartir datos abertos
Publicamos datos e metodoloxía con licenza aberta para que administracións, investigación e cidadanía poidan usalos e revisalos. [PENDIENTE: licenza (p. ex. CC BY 4.0) e repositorio de datos]
Os nosos principios
Independencia comercial
Non recomendamos nin promocionamos marcas de trampas, atraentes nin outros produtos. Avaliamos métodos; non vendemos solucións.
Selectividade medida
Identificamos e rexistramos tamén as capturas doutras especies. Un método que non mide o seu dano colateral non é, para nós, un método válido.
Ciencia con universidades
Hipóteses claras, deseño con controis, rexistro sistemático e revisión externa. Procuramos que grupos de investigación universitarios participen no deseño e na avaliación. [PENDIENTE: grupos ou centros colaboradores, cando existan]
Complemento aos servizos oficiais
Non substituímos as administracións nin interferimos nas súas competencias. Non retiramos niños: os avisos de avespa velutina van ao 012.
Datos abertos
O que aprendemos é público, tamén cando os resultados non son os esperados.
Para administracións
Un socio técnico que suma capacidade sen engadir carga. Traballamos para concellos, deputacións e Xunta de Galicia cun criterio claro: complementar os servizos oficiais, nunca substituílos.
Somos unha asociación en constitución e estamos a definir as primeiras colaboracións. Se a túa entidade quere participar desde o inicio, falemos.
Solicitar unha reuniónConvenios de colaboración
Un marco claro de funcións, responsabilidades e entregables, adaptado a cada entidade.
Redes de vixilancia
Voluntariado formado e asegurado, con protocolos comúns e datos xeorreferenciados. [PENDIENTE: confirmar póliza de seguro de voluntariado]
Informe anual de seguimento
Resultados, metodoloxía e incidencias nun formato reutilizable para planificar.
Charlas veciñais
Sesións informativas para veciñanza, apicultores e persoal técnico sobre identificación, prevención e canles oficiais de aviso.
Para ecoloxistas e voluntariado
Compartimos a túa preocupación: o trampeo masivo e indiscriminado tamén mata fauna nativa. Por iso traballamos doutro xeito: con rigor, medindo e respectando as especies autóctonas.
Ciencia cidadá
Observacións con protocolos sinxelos e identificación verificada, que alimentan datos abertos e útiles. [PENDIENTE: canle ou plataforma para enviar observacións]
Formación
Identificación de especies nativas e invasoras, protocolos de mostraxe e seguridade no campo.
Grupos de traballo por especie
Avespa velutina, couza guatemalteca da pataca e alerta temperá de novas invasoras.
Cota de socio/a: [PENDIENTE: importe e periodicidade]
Preguntas frecuentes
Retirades niños?
Non. A retirada de niños de avespa velutina correspóndelles aos servizos oficiais. Se ves un niño, avisa ao 012, o servizo de atención á cidadanía da Xunta de Galicia, e non te achegues nin intentes retiralo. Nós colaboramos na detección e no rexistro, e podemos axudarche a confirmar se se trata de velutina.
As trampas matan outros insectos?
Poden facelo, e por iso o medimos. Todo trampeo ten risco de capturar especies non obxectivo. Por iso só o empregamos cun obxectivo e un período definidos, damos prioridade aos métodos máis selectivos, identificamos e rexistramos todas as capturas —tamén as non obxectivo— e publicamos os datos. Se un método captura demasiada fauna nativa, deixamos de usalo. Non promovemos o trampeo masivo nin indiscriminado.
Quen vos financia?
Somos unha asociación sen ánimo de lucro en constitución. Financiámonos coas cotas das persoas socias e, no futuro, con axudas públicas e convenios, que publicaremos nesta web. Non aceptamos financiamento de fabricantes nin distribuidores de trampas, atraentes ou praguicidas. [PENDIENTE: confirmar esta política na xunta directiva]
Como podo colaborar?
Podes facerte socio ou socia, unirte ao voluntariado (vixilancia, identificación ou divulgación) ou compartir as túas observacións. Se representas unha administración, unha universidade ou unha entidade do sector, escríbenos para explorar unha colaboración.
Contacto
Escríbenos e respondémosche o antes posible. Tamén podes escribir a [PENDIENTE: correo de contacto].